Het aroma van citrusvruchten doet denken aan zonneschijn en warme temperaturen, precies waar citrusbomen goed in gedijen. Velen van ons zouden graag onze eigen citrus vruchten kweken, maar wonen helaas niet in een zonnige staat in Amerika of in Meditteraans gebied. Het goede nieuws is dat er verschillende winterharde citrusboomsoorten zijn. In dit artikel wil je ik je meer leren over het kweken van citrusbomen in ons klimaat (USDA Zone 7 tot 9).
Eerst enkele basisprincipes voor het kweken van citrus in België of Nederland
Het klimaat in België en Nederland valt onder USDA zones 7 tot 9. Temperaturen in deze zones kunnen in de winter dalen van -1°C tot -15°C. Citrusvruchten, en al zeker jonge citrusbomen, verdragen zulke temperaturen niet goed. Toch zijn er een aantal dingen die je kunt doen om citrusbomen in onze koude winters te beschermen.
Bescherm je citrus zoveel mogelijk tegen koude Noorderwinden.
Ten eerste, kies de plantplaats zorgvuldig. Bescherm je boom zoveel mogelijk tegen koude Noorderwinden. Het is belangrijk om een plantplaats te kiezen die niet alleen veel zon krijgt en een uitstekende drainage heeft, maar ook een plaats die bescherming biedt tegen de kou. Bomen die aan de zuid- of oostkant van een huis worden geplant, krijgen maximale bescherming tegen de wind en tegen de uitgestraalde warmte van het huis. Vijvers en andere waterpartijen of overhangende bomen helpen ook om warmte vast te houden.
De eerste 2 a 3 jaar is je citrusboom nog erg gevoelig voor koude temperaturen omdat de plant nog klein is. Zorg ervoor dat als je plant in pot staat dat de pot goed draineert omdat citrus niet van natte "voeten" houdt. Zet grotere potten eventueel op wielen zodat je je boompje gemakkelijk naar een meer beschutte plek verplaatst kan worden. In de winter mag de citrusboom niet te warm staan omdat er dan niet voldoende licht beschikbaar is. Een veranda die niet verwarmd is of een garage met een groot raam (en veel licht) is ideaal.
Een goede laag mulch rond de voet van de boom helpt om te voorkomen dat de wortels schade oplopen door bevriezing. Je kan je boom ook inpakken met noppenfolie en vliesdoek als er koude temperaturen op komst zijn om ze nog beter te beschermen. Bedek de boom volledig met twee lagen - wikkel de boom eerst in vliesdoek en dan in plastic. Noppenfolie alleen zou er voor zorgen dat de bladeren door condens vast vriezen aan de plasticfolie. Gebruik dus zeker ook één of 2 lagen vliesdoek. Als de citrusboom eenmaal 2 tot 3 jaar oud is, kan hij lagere temperaturen beter verdragen en herstelt hij veel gemakkelijker van vrieskou dan jonge bomen dat kunnen.
De beste variëteiten winterharde citrus vruchten voor België en Nederland
Er zijn zowel zoete als zure soorten citrus die geschikt zijn om te kweken in onze zones, op voorwaarde dat er voldoende bescherming is tegen koude temperaturen. Het kiezen van de juiste onderstam is belangrijk voor de winterhardheid. Zoek naar planten met een onderstam van de wilde citroen (Poncirus trifoliata). Wilde citroen is de beste keuze voor koudebestendigheid en kan tot ongeveer -18ºC verdragen.
1. Kumquats
Kumquats zijn kleine, ovale citrusvruchten die verwant zijn aan de sinaasappel. Kumquats zijn een geweldige toevoeging aan salades of worden als snack gegeten.
De kumquatboom wordt beschouwd als een groenblijvende boom die ongesnoeid tot 4,5meter hoog kan worden. Bovendien is de kumquat boom zeer droogtetolerant en heeft hij niet veel water nodig om te gedijen. De kumquatboom kan het beste in de herfst worden geplant en zal in de lente vruchten dragen.
De verzorging van kumquats is eenvoudig - zorg ervoor dat je ze twee keer per jaar bemest en regelmatig water geeft. Snoei de boom in de lente en zomer om zijn vorm te behouden.
2. Satsuma Mandarijn
Satsuma's zijn mandarijnen die vrijwel pitloos zijn en hebben een zoete, maar pittige smaak. Satsuma's worden vaak gebruikt in salades of als snack vanwege hun kleine formaat. De Satsuma boom produceert witte of roze bloemen in de lente, die een zoete geur verspreiden. Satsuma's worden ongesnoeid meestal 3,5 tot 4,5 meter hoog.
Als je een Satsuma boom plant, zorg er dan voor dat je hem minstens 6 meter van andere bomen of gebouwen plaatst. Volle zon en goed gedraineerde grond zijn het beste voor deze bomen. Ze zijn winterhard en kunnen temperaturen tot -6°C aan.
3. Clémentines
Clementines zijn een soort mandarijnensinaasappels die kleiner zijn en zoeter smaken dan andere soorten sinaasappels. Ze zijn ook pitloos en hebben een dunne schil die gemakkelijk te pellen is.
De clementineboom is een kleine, groenblijvende boom die maar een meter hoog wordt. De bladeren zijn donkergroen met een rode rand en hij produceert geurige witte bloemen in de lente. De clementineboom is winterhard en kan temperaturen tot -8°C verdragen. Het is belangrijk om de grond van de clementineboom vochtig te houden, vooral tijdens de zomermaanden. De verzorging van je clementineboom is relatief eenvoudig en hij zal in de winter vruchten dragen.
Het is aan te raden om clementines in grote potten te planten, zodat ze tijdens de koudere maanden naar binnen kunnen.
4. Navelsinaasappel
Deze sinaasappels zijn pitloos en hebben een dikke schil die gemakkelijk te pellen is. De meeste navelsinaasappels worden gebruikt om sap van te maken vanwege hun hoge suikergehalte.
De navelsinaasappelboom is een middelgrote boom die tot 6 meter hoog kan worden als je hem niet snoeit. Hij wordt het best geplant in de herfst en draagt fruit in de late winter of het vroege voorjaar. De navelsinaasappelboom is winterhard en kan temperaturen tot -6°C aan.
Net als alle andere citrusbomen geven navelsinaasappels de voorkeur aan volle zon en goed gedraineerde grond. Tijdens de winter kan je navelsinaasappelboom zijn bladeren verliezen, maar in de lente zal hij weer gaan groeien.
5. Meyer citroen
Meyer citroenen worden als minder zuur beschouwd dan andere citroenvarianten en zijn een kruising tussen een citroen en een sinaasappel of mandarijn. Deze citroenen hebben een dunne schil die geurig is en makkelijk te pellen. Ze zijn ook zoeter en sappiger dan de meeste citroenen die we vandaag kennen.
Meyer citroenbomen zijn een kleine boom die meestal tot 3,5 meter hoog kan worden en zijn een uitstekende keuze om te kweken in België en Nederland. De verzorging van een Meyer citroenboom is relatief eenvoudig - hij heeft alleen volle zon, goed gedraineerde grond en af en toe water nodig. Omdat het kleine bomen zijn, plant je Meyer citroenen vaak in grote potten zodat ze naar binnen kunnen worden verplaatst om ze tegen de kou te beschermen.
6. Pomelo
Pomelobomen komen oorspronkelijk uit het Verre Oosten, met name Maleisië, Thailand en Zuid-China, en groeien in het wild op de rivieroevers van Fiji en de Friendly Islands. Het wordt beschouwd als een vrucht die geluk brengt in China, waar de meeste huishoudens pomelo's bewaren tijdens het nieuwe jaar om de overvloed van het jaar te symboliseren.
De pomeloboom zelf heeft een compact, laag bladerdak dat enigszins rond of parapluvormig is, met groenblijvend gebladerte. De bladeren zijn eirond, glanzend en middelgroen, terwijl de lentebloemen opvallend, aromatisch en wit zijn. De bloemen zijn zo geurig dat de geur in sommige parfums wordt gebruikt. De vruchten komen van de boom in de winter, lente of zomer, afhankelijk van het klimaat.
Tot slot over citrus kweken in België en Nederland
Zo, als je rekening houdt met de basisprincipes en je citrus goed beschermt in de winter zal je worden beloond met de Zuiderse vruchten uit eigen tuin.
Hopelijk heb ik je hiermee kunnen inspireren of je twijfel kunnen wegnemen om citrus te kweken in ons klimaat.
Warme groeten, Sarah
