Pastinaak zaaien: zo kweek je zelf zoete winterwortels

Pastinaak zaaien vraagt geen haast maar een beetje vertrouwen. Het is zo’n gewas dat rustig onder de grond zijn werk doet, terwijl jij bijna zou vergeten dat het er staat. En net dát maakt pastinaak zo’n dankbare moestuingroente. Geen fragiele kiemplantjes, geen verspeenstress, geen kas nodig. Gewoon zaaien in volle grond, op een goed gekozen plek, en wachten. De echte magie gebeurt ondergronds: lange, roomwitte wortels die met de kou alleen maar zoeter worden. Pastinaak is een eetbare wortel die je in veel verschillende gerechten kunt gebruiken, zoals stamppot, soep of als bijgerecht. Zelf gezaaide pastinaak smaakt dieper, voller en aardser dan wat je ooit in de winkel vindt. Dit is geen snelle teelt, maar wel eentje die je moestuin richting herfst en winter extra waarde geeft.

Pastinaak is een klassiek voorbeeld van een gewas dat je beter niet voorzaait. Verspenen of uitplanten vergroot het risico op vertakte of misvormde wortels.  Pastinaak groeit het beste als je de zaden direct ter plaatse zaait in de volle grond, op een zonnige plek waar de grond goed diep is losgemaakt. Zo krijgt de penwortel alle ruimte om zich te ontwikkelen tot een lange, rechte wortel. Zorg bij het zaaien voor een laagje aarde over de zaden en houd de grond voldoende vochtig, want pastinaak zaden hebben wat tijd en vocht nodig om te ontkiemen. Het is een makkelijke groente om te kweken, maar let erop dat je voorzichtig onkruid wiedt tussen de rijen, zodat de jonge zaailingen niet verdrongen worden.  Dun de zaailingen later uit tot sterke planten en laat de natuur verder haar werk doen.

Pastinaak zijn tweejarige planten, die in het tweede jaar zaad vormen.  Pastinaak is een zogezegde 'vergeten groente' die langzaam weer zijn plek verovert in de Nederlandse en Belgische moestuin. Wie pastinaak kweken wil, ontdekt al snel dat er verschillende soorten pastinaak zaden te koop zijn, elk met hun eigen karakter. Een klassieker onder de rassen is de Pastinaak Guernsey, die al decennialang geliefd is om zijn stevige, witte wortel en betrouwbare groei. Je vindt deze soort zowel als gewone als biologische zaden, zoals hier bij Plukkers.

Pastinaak zaaien vraagt geduld. De kieming duurt langer dan bij veel andere groenten, en soms lijkt het alsof er niets gebeurt. Toch is pastinaak kweken niet heel moeilijk; ondanks de langere kiemtijd is het proces goed te doen voor de meeste tuiniers. Blijf rustig: zolang de grond vochtig blijft, komt het meestal goed. Zaai niet te diep, markeer je rij en voorkom dat je onbedoeld wiedt wat nog onderweg is. Dun later uit zodat elke plant voldoende ruimte krijgt om een mooie wortel te vormen. Pastinaak kweken vraagt vooral om aandacht bij het zaaien en verzorgen, maar verder is het een vrij eenvoudige groente om succesvol te telen.

In deze video van Tom's prille moestuin zie je mijn oogst pastinaak in 2015 en 2016 :

Pastinaak houdt van een open standplaats met voldoende licht, maar heeft geen volle zomerse hitte nodig. Water geef je vooral tijdens de kiemfase en bij langdurige droogte. Een gelijkmatige vochtvoorziening voorkomt stress en scheurtjes in de wortel.

In dit artikel deel ik je één van de belangrijkste aandelen in mijn moestuinsucces : Zelf een irrigatiesysteem aanleggen in 4 simpele stappen

Pastinaak is geen gulzige eter. Te veel stikstof zorgt vooral voor loofgroei, niet voor betere wortels. Een goede basisbewerking met compost is voldoende voor de hele teelt. Extra bijmesten is zelden nodig.

Hier mijn basis meststoffen voor de moestuin, korreltjes voeg ik toe bij de grondbewerking.  Met de vloeibare meststof voor groenten kan ik ingrijpen als ik gebreken zie zoals een vergeeld blad. 

De grootste uitdaging bij pastinaak is onzichtbaar: wortelvlieg. Afwisseling in de moestuin, luchtige teelt en rustige groei helpen om schade te beperken. Verder is pastinaak een sterk gewas dat weinig verzorging vraagt zodra het goed op gang is.

Plagen bij pastinaak, zoals vraat door bodemdiertjes, kunnen voorkomen worden door een vlotte teelt met de tips die we hier meegeven.  Ook combinatieteelt toepassen.

Insectengaas is een goede remedie als je last hebt van de wortelvlieg, ik schreef er een blog over : Insectengaas ecologische gewasbescherming gebruiken in je moestuin

Pastinaak is veelzijdiger dan vaak gedacht. Je kunt pastinaak gebruiken in vrijwel elk gerecht waarin je normaal aardappel of winterpeen zou verwerken. Geroosterd, gepureerd, in soep, stamppot, gebakken gerechten of zelfs als snack in de vorm van chips: de zachte zoetheid combineert prachtig met kruiden en andere wintergroenten. Pastinaak is een goed alternatief voor aardappel in veel gerechten en lijkt qua smaak en toepassing op winterpeen, maar heeft een eigen karakter. Door zelf te telen proef je die volle smaak pas echt.

Pastinaak zaaien is kiezen voor rust, vertrouwen en beloning op lange termijn. Geen spektakel in het begin, wel een oogst die blijft verrassen wanneer de rest van de moestuin stilvalt. Net daarom verdient dit gewas een vaste plek in je tuinplanning. Geef hem tijd, geef hem ruimte, en hij geeft je maandenlang smaak terug.