Inhoudstafel :
🌱 Zaaien & planten van basilicum (ocimum basilicum)
Zaaidiepte: ongeveer 0,3 cm. Je kunt de zaden eventueel met een dun laagje potgrond bedekken. Basilicum zaden hebben licht nodig om goed te ontkiemen; een dun laagje potgrond helpt uitdroging te voorkomen.
Zaaiafstand: 5 cm tussen de zaadjes, in alle formaten potjes mogelijk. Zaai 2 zaden per plantgaatje en dun later uit tot het beste plantje.
Kiemtemperatuur & kiemtijd: 21–29 °C, de zaden zullen bij de juiste temperatuur en vochtigheid binnen ongeveer 5–10 dagen kiemen. Het proces van kiemen en ontkiemen begint zodra de zaden voldoende warmte en vocht krijgen.
Plantafstand: het volledige zaaipotje uitplanten. In volle grond circa 25 cm ruimte rond de plantjes laten of in een grote pot uitplanten.
Uitplanten: bij 2 echte blaadjes in een grote pot, bij 6 echte blaadjes buiten in volle grond.
Groeicyclus: ongeveer 125 dagen.
📅 Teeltmomenten doorheen het jaar
Voorzaaien binnen/glas: Je kunt basilicum al in het vroege voorjaar, bijvoorbeeld in maart, voorzaaien op de vensterbank. Door basilicum voor te zaaien, heb je een langere oogstperiode. Zaai bij voorkeur in april–mei, verplant de voorgezaaide planten in mei–juni en oogst van juli tot en met oktober.
Ter plekke zaaien: Vanaf half mei, zodra de kans op nachtvorst voorbij is, kun je basilicum buiten in de volle grond zaaien. Dit kan tot en met juli. Oogsten kan dan van augustus tot en met oktober.
🌿 Populaire rassen
Dark Opal (rode basilicum): Deze variëteit van ocimum basilicum valt op door zijn dieppaarse bladeren en decoratieve uitstraling. Net als andere eenjarige basilicumsoorten heeft Dark Opal een sterke geur en een intens aroma, waardoor hij populair is in zowel de keuken als de siertuin.
Grove basilicum : Grove basilicum behoort tot de klassieke ocimum basilicum en is een eenjarige plant die bekend staat om zijn sterke geur en volle smaak. Naast de bekende groene rassen zijn er ook bijzondere soorten zoals citroenbasilicum, met een fris citroenachtig aroma.
Thaise basilicum, een eenjarig ras met een zoete basilicumsmaak, een vleugje anijs, donkerpaarse stengels en roze-lila bloemen. Thaise basilicum wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken.
Thaise basilicum: exotische smaakmaker
Thaise basilicum, officieel bekend als Ocimum basilicum var. thyrsiflora, is een ware smaakmaker voor wie houdt van een exotisch tintje in de keuken. Deze bijzondere basilicumsoort onderscheidt zich door zijn krachtige, kruidige aroma met subtiele hints van anijs, citroen en mint. Niet voor niets is thaise basilicum onmisbaar in de Aziatische keuken, waar het volop wordt gebruikt in gerechten als pho, curry’s en frisse salades.
Wat thaise basilicum zo uniek maakt, is niet alleen de smaak, maar ook de stevige, paarse stengels en de decoratieve lila bloemetjes. De blaadjes blijven stevig, zelfs als je ze mee verwarmt in soepen of roerbakgerechten – ideaal voor wie graag experimenteert met verse basilicum in warme en koude gerechten. Strooi wat fijngesneden blaadjes over een salade, voeg ze toe aan een pittige soep, of gebruik ze als finishing touch op een dampende kom noedels: thaise basilicum tilt elk gerecht naar een hoger niveau.
Wil je eens iets anders dan de klassieke basilicum uit de Italiaanse keuken? Probeer dan zeker deze exotische variant. Je zult merken dat thaise basilicum niet alleen een smaakmaker is, maar ook een verrassende aanvulling in je eigen basilicumcollectie.
Hier onze favoriete basilicum zaden
📘 Basisgegevens
- Gewasgroep: kruiden.
- Gewasfamilie: lipbloemenfamilie.
- Hoogte: ongeveer 20–60 cm.
- Door regelmatig toppen en het oogsten van de bladeren wordt de plant groter en voller.
- Groeicyclus: ca. 125 dagen.
- Vorstresistent: nee, gevoelig voor vorst en koude.
- Wortelsysteem: worteldiepte ongeveer 20–30 cm.
- Favoriete bodem: pH 5,1–8,5, bij voorkeur zandgrond in volle grond; in pot een goede moestuinpotgrond.
- Bemesting: elke maand licht bijmesten met universele mestkorrels.
🌞💧 Standplaats & water
Standplaats: 🌞 veel zon. Basilicum groeit het beste op een beschutte plek in de volle zon, waar de plant beschermd is tegen wind en kou.
Water geven: 💧💧 matig water in volle grond, 💧💧💧 ruim water in pot.
🤝 Goede & slechte buren
Goede buren
- Tomaat
- Aardappel
- Asperge
- Bonen
- Rode biet
- Anijs
- Paprika
Slechte buren
- Salie
- Warmoes / snijbiet
❗ Gevaren & zorgen
Basilicum is gevoelig voor slakkenvraat en kan slecht tegen vorst en koude. Gele blaadjes zijn vaak een teken van te veel water geven of juist uitdroging, dus let goed op de vochtregulatie van de plant. Bescherm jonge plantjes en wacht met uitplanten tot de minimumtemperaturen boven 15 °C liggen.
🧺 Oogsten & bewaren
Wanneer de zaailingen hun eerste 6 blaadjes hebben, knijp je de twee bovenste blaadjes weg. De plant vormt dan zijtakjes. Bij het uitdunnen van de zaailingen is het belangrijk om voorzichtig met de worteltjes om te gaan, zodat je de overige plantjes niet beschadigt. Door regelmatig blaadjes te blijven plukken, stimuleer je de plant om nieuwe blaadjes te maken. Pluk steeds de verse blaadjes van bovenaf; dit bevordert de groei en vertakking. Zo kan je tot ongeveer 100 dagen blijven plukken.
Alle delen van basilicum, zoals de blaadjes en bloemen, zijn eetbaar en kunnen veilig in gerechten worden gebruikt. Basilicumblaadjes kan je vers gebruiken, drogen of invriezen in ijsblokjes voor later gebruik. Bewaar gedroogd blad in een goed afgesloten pot of blik. Oogst je bloemen of zaden, dan kun je de zaadjes in een zakje bewaren om volgend seizoen opnieuw te zaaien.
Na de snelle startinfo die je meteen in de moestuin kunt toepassen breng ik hieronder meer duiding en tips vanuit mijn 10 jaar ervaring met basilicum zaaien :
Basilicum zaaien: klein zaadje, groots resultaat
Basilicum kweken in pot of volle grond
Basilicum zaaien is zo’n klein moment dat verrassend veel teweegbrengt. Een handvol zaden, wat warmte en aandacht, en plots ruikt je huis – of later je tuin – naar zomer. Zelf gezaaide basilicum voelt anders dan een plantje uit de supermarkt: krachtiger, geuriger en vooral… van jou.
Of je nu basilicum zaait op de vensterbank, in een serre of later buiten in pot of volle grond: het blijft een gewas dat uitnodigt om te vertragen. Even kijken hoe de kiemblaadjes verschijnen, voorzichtig water geven, en later die eerste blaadjes toppen voor in de keuken. Basilicum zaaien en kweken is geen haastwerk, maar een ritme dat je vanzelf volgt.
In deze kweekgids vind je extra duiding bij de teelt, verzorging, oogst en het gebruik van basilicum. Zonder overbodige complexiteit, mét aandacht voor bodem, mulch en plezier in het groeien.
🪟 Voorzaaien, verspenen & uitplanten
Basilicum is een warmteminnende plant. Voorzaaien geeft je daarom meer controle én een langere oogstperiode. Binnen of onder glas kun je jonge plantjes rustig laten starten zonder stress van koude nachten of slakkenvraat.
Verspenen is bij basilicum geen must, maar kan nuttig zijn wanneer meerdere zaailingen dicht bij elkaar staan. Door jonge plantjes meer ruimte te geven, bouw je sneller sterke wortels op. Uitplanten doe je pas wanneer de omstandigheden stabiel genoeg zijn en de plant al wat massa heeft opgebouwd.
Twijfel je over timing of aanpak? Vertrouw altijd op de gewasgegevens hier boven voor dit specifieke gewas en stem je handelingen daarop af.
In mijn blogpost Voorzaaien in de moestuin: zo start je sterke plantjes leer ik je alles over voorzaaien, verspenen en planten
Bodem & voorbereiding: luchtig is belangrijker dan rijk
Een gezonde basilicumplant begint onder de grond. Wij vertrekken altijd vanuit één basisprincipe: laat je bodem nooit bloot. Ook bij basilicum werk je best met mulch, zowel in pot als in volle grond. Denk aan een dunne laag hennepvezel, miscanthussnippers of stro rond de plantjes.
Voor je zaait of uitplant, maak je de bodem los en luchtig met een woelvork. Zo krijgen wortels zuurstof en kan water beter infiltreren. Voeg vervolgens voeding toe in functie van een bladgewas en werk de bovenlaag fijn met een hark. Basilicum houdt van een losse, warme bodem die niet dichtslibt na water geven.
Zaai je rechtstreeks? Dan volstaat een ondiep zaaigat of zaaigeultje. Plant je een kluitje uit pot, tray of perspot? De basis blijft identiek: lucht, voeding en een afgedekte bodem.
In deze blogpost leer ik je alles over grondvoorbereiding en basisbemesting in de moestuin
Rechtstreeks zaaien in volle grond
Zaai je basilicum meteen buiten, dan is een losse, goed opgewarmde bodem superbelangrijk. Werk de grond fijn, haal stenen en kluiten weg en kies een zonnige plek. In volle grond doet basilicum het vooral goed op lichtere zandgrond.
Laten wennen: zo hard je basilicum af voor buiten
Basilicum houdt van warmte en zon, maar jonge planten zijn gevoelig voor plotselinge veranderingen in temperatuur, wind en direct zonlicht. Daarom is het belangrijk om je basilicumplanten rustig te laten wennen aan het buitenleven voordat je ze definitief uitplant in de volle grond of op het terras. Dit proces, ook wel afharden genoemd, zorgt ervoor dat je basilicum sterker wordt en beter bestand is tegen de grillen van het weer.
Begin met je basilicum op een beschutte plek buiten te zetten, bijvoorbeeld onder een afdak of op een plek waar de planten niet direct in de volle zon staan. Laat ze daar een paar uur per dag staan en breng ze ’s avonds weer naar binnen. Na enkele dagen kun je de blootstelling aan zon en buitenlucht geleidelijk opvoeren: zet de planten steeds wat langer buiten en laat ze langzaam wennen aan meer zonlicht. Let goed op de temperatuur, want basilicum houdt absoluut niet van kou – onder de 10°C is echt te fris.
Bescherm je planten ook tegen harde wind en regen, want jonge basilicum is kwetsbaar en kan snel beschadigen. Zorg daarnaast voor voldoende water, maar voorkom dat de wortels in natte aarde staan. Een goede afwatering is essentieel, zeker als je kweekt in potten.
Door je basilicumplanten op deze manier te laten wennen, geef je ze de beste start voor een sterk groeiseizoen. Zo geniet je straks van gezonde, krachtige planten vol verse blaadjes – klaar om te oogsten en te gebruiken in al je favoriete gerechten!
Basilicum zaaien en kweken in pot
Basilicum is bij uitstek geschikt om in pot te kweken, op een terras, balkon of vensterbank. De juiste potmaat maakt daarbij een wereld van verschil. Kies bij voorkeur meteen een pot van minimaal 15–20 cm diameter per plant. Voor grotere, sterk vertakkende planten is 20–25 cm ideaal. In te kleine potten droogt de grond te snel uit en raakt de voeding snel uitgeput, wat resulteert in kleine blaadjes en stilvallende groei.
Zorg altijd voor voldoende drainagegaten onderin de pot en gebruik een luchtige potgrond die water vasthoudt zonder nat te blijven. In potten warmt de grond sneller op dan in volle grond, wat basilicum ten goede komt, maar vraagt ook om regelmatiger water geven. Zet potten beschut uit de wind en draai ze af en toe, zodat de plant gelijkmatig groeit.
Twijfel je over de potmaat van je kruiden of groenten, link ik graag naar mijn blogpost 'In welke pot of zaaitray voorzaaien ? Complete gids per gewas'.
Dit zijn mijn 3 onmisbare producten om basilicum te zaaien in pot :
💧 Verzorging tijdens de groei: nat is iets anders dan vochtig
Basilicum wil een gelijkmatig vochtige bodem, maar verdraagt absoluut geen natte voeten. In potten droogt de grond sneller uit, waardoor regelmaat belangrijker is dan grote gietbeurten. In volle grond helpt een dunne mulchlaag om vocht vast te houden en temperatuurschommelingen te dempen, zeker tijdens warme zomerdagen. Let op: mulch mag nooit tegen de stengel aandrukken, want dat verhoogt de kans op rot.
Mulchen is de techniek die voor mij alles veranderde. Ik schreef een uitgebreide blogpost waar ik je mijn jarenlange ervaring met mulchen deel : Wat is mulchen en waarom zou je het doen in de moestuin?
Voeding & bemesting: sturen op bladgroei
Omdat je basilicum kweekt voor zijn blad, ligt de focus op een gelijkmatige, lichte voeding. Te veel voeding in één keer zorgt voor snelle maar slappe groei, terwijl te weinig voeding leidt tot kleine, bleke blaadjes. Regelmaat is hier belangrijker dan kracht. Vooral potplanten zijn afhankelijk van bijvoeding omdat voedingsstoffen sneller uitspoelen.
Met deze meststof heb ik de beste ervaring voor mijn éénjarige zachte kruiden zoals basilicum maar ook koriander, peterselie of dille. Ik halveer wel de aanbevolen dosis op de verpakking :
Bescherming & veelgemaakte fouten
De meeste problemen bij basilicum ontstaan door kou, natte grond of slakkenvraat bij jonge planten. Gele blaadjes wijzen vaak op wortelstress, niet meteen op ziekte. Bescherm jonge planten bij frisse nachten en controleer regelmatig de onderzijde van de bladeren. Preventie is hier eenvoudiger dan genezen.
Ik geef je graag 2 blogposts mee die je moeten helpen :
Oogsten voor meer oogst: zo blijft basilicum doorgaan
Basilicum is geen plant die je “leegplukt”. Slim oogsten betekent dat je de groeipunten stimuleert zodat de plant blijft vertakken. Door consequent van bovenaf te knippen, blijft je basilicum compact en productief. Laat je hem bloeien, dan verschuift de energie naar bloemen en neemt de bladproductie af. Regelmatig oogsten is dus geen luxe, maar een essentieel onderdeel van succesvol basilicum zaaien en kweken.
Mijn concreet plan :
- zodra de plant 6 blaadjes heeft, knijp je de twee bovenste blaadjes weg
de plant maakt daarna zijtakken
telkens een zijtak 6 tot 8 blaadjes heeft, oogst je opnieuw de top
Op die manier kan je tot ongeveer 100 dagen blijven plukken. Regelmatig oogsten houdt de plant jong en vol.
✂️ Basilicum oogsten & bewaren
Door basilicum regelmatig te oogsten, blijft de plant compact en productief. Oogst steeds van bovenaf, net boven een bladpaar. Zo stimuleer je vertakking en voorkom je bloei.
Heb je meer basilicum dan je meteen kunt gebruiken? Dan zijn er verschillende bewaarmethoden: vers, gedroogd of ingevroren. Elke methode heeft zijn eigen toepassingen in de keuken.
Wil je mijn 4 supertips lezen om langer van je basilicum te genieten, lees dan mijn blog 'Groenten invriezen - 4 supertips voor 365/365 moestuin eten'
🍝 Basilicum in de keuken
Basilicum is meer dan een kruid; het is een smaakmaker die gerechten optilt. Van eenvoudige pasta’s tot salades, pesto’s en zomerse drankjes: vers geoogste basilicum brengt altijd iets extra’s. Ook bloemen zijn eetbaar en geven een subtiele toets aan gerechten.
Tot slot
Zelf basilicum zaaien is geen prestatie, het is een ervaring. Een klein ritueel dat je tuin – of keuken – verbindt met wat er op je bord belandt. Door aandacht te geven aan bodem, timing en verzorging, groeit basilicum bijna vanzelf mee met jouw ritme. En precies dat maakt het zo’n dankbaar gewas.
Ik hoop dat ik je met deze kweekgids heb doen dromen van die Italiaanse steegjes waar de geur van basilicum je al van ver tegemoetkomt. Met wat warmte, aandacht en regelmatig plukken haal je dat gevoel gewoon naar je eigen tuin, terras of keukenraam.
En als je merkt dat goed zaad, degelijke potten of handig zaaimateriaal het verschil maken, dan vind je bij Plukkers.com alles wat wij zelf ook met plezier gebruiken.
Veel plezier in de tuin en geniet van elke geplukte blaadje.
Veelgestelde vragen over basilicum zaaien
🟢❓ Wanneer kan ik basilicum zaaien?
Basilicum zaaien doe je pas wanneer warmte verzekerd is. Binnen of onder glas kan dat al in het voorjaar, maar buiten zaaien lukt pas zodra de nachten voldoende zacht blijven. Basilicum houdt absoluut niet van koude voeten, dus liever iets later dan te vroeg.
🟢❓ Kan ik basilicum zaaien en kweken in pot?
Ja, basilicum doet het zelfs uitstekend in pot. Zorg voor voldoende ruimte voor de wortels en een pot die overtollig water goed kan afvoeren. In potten warmt de grond sneller op, wat basilicum duidelijk waardeert.
🟢❓ Waarom blijft mijn basilicum klein of slap?
Dit heeft vaak te maken met te weinig warmte, te natte grond of een te krappe pot. Ook een gebrek aan licht kan basilicum doen kwakkelen. Kijk niet alleen naar water geven, maar ook naar standplaats en wortelruimte.
🟢❓ Hoe kan ik basilicum blijven oogsten zonder de plant uit te putten?
Door regelmatig te toppen in plaats van losse blaadjes af te plukken, blijft de plant vertakken. Zo oogst je niet alleen meer, maar blijft je basilicum ook langer vitaal en productief.
🟢❓ Kan ik basilicum bewaren voor later gebruik?
Ja, basilicum kan je verwerken en bewaren, al verliest het gedroogd wat aroma. Invriezen of verwerken in olie zijn populaire manieren om de smaak beter te behouden. 👉 link hier naar je artikel over basilicum bewaren of oogstverwerking
