Saffraankrokus (crocus sativus): thuis zelf saffraan kweken

Misschien staat saffraan nog niet op je teeltlijstje, maar ik wil je graag voorstellen aan een bijzondere plant: de saffraankrokus . Uit deze bloemetjes haal je het duurste specerij ter wereld. Ja echt! Saffraan zijn de rode draadjes (eigenlijk de stempels) uit het hart van de bloem. Voor één gram betaal je al snel tien euro – dat zijn zo'n 400 draadjes. Gelukkig heb je er maar een paar nodig per gerecht. Drie draadjes per persoon is genoeg om iets magisch op tafel te zetten.

Elke bloem van de saffraankrokus heeft drie van die draadjes. Een dikke bol van maat 10+ geeft vaak al 2 tot 3 bloemen per seizoen. Met 20 bollen oogst je dus al snel zo’n 40 bloemen, goed voor 120 draadjes. Dat is genoeg voor 40 porties, of zo’n 10 gerechten voor 4 personen. Hoe donkerder de kleur van de saffraan, hoe beter de kwaliteit.

Waar je saffraan voor gebruikt? Denk aan curry’s, couscous, kip, risotto, paella en stoofpotjes. De smaak is moeilijk te omschrijven, maar het is een combinatie van zoet, aards, bloemig en een beetje kruidig. En dan die kleur: het maakt je gerecht goudgeel – alsof je een beetje zon toevoegt aan je bord.

Het meeste saffraan komt uit Iran, maar wist je dat je het ook gewoon zelf kunt kweken? En dat is helemaal niet ingewikkeld. Hieronder leg ik je stap voor stap uit hoe je dat doet.

"In de webshop kan je terecht voor kwalitatieve saffraankrokussen. Onze bollen zijn van het type 10+, wat betekent dat ze extra groot zijn en al het eerste jaar opbrengst leveren. Kleinere bollen op de markt beginnen pas in het tweede of derde jaar te bloeien."

Alles start met het planten van de saffraankrokus. De krokus groeit het best op een arme, goed doorlaatbare bodem. Het liefst op een plekje met volle zon.

Je plant de bollen 15 cm uit elkaar en 15 cm diep vanaf half augustus tot half september op een zonnige plaats.

Weinig plaats in volle grond? Saffraan kan je ook perfect planten in pot!

Saffraankrokussen bloeien in de herfst, rond oktober. Daarna blijft het blad de hele winter en lente groen, zodat de plant energie kan opslaan voor het volgende jaar. Rond mei sterft het blad af en gaat de bol in rust tot eind augustus.

Geef vooral water vlak na het planten en tijdens de bloei. In de winter en lente volstaat regenwater meestal, maar zorg dat de grond niet volledig uitdroogt. Tijdens de zomerrust houd je de bollen net zo droog mogelijk, want te veel water in die periode doet ze rotten. Geef toe, de teelt van de duurste specerij ter wereld is erg eenvoudig.

En dan nu waar alles om draait: je zelfgekweekte saffraan oogsten. Rond oktober gaat je saffraankrokus bloeien. Dit is hét moment dat je de bloem oogst. Let op! Je oogst de bloem in zijn geheel en dus niet enkel de rode stempels. Snij de bloem zo dicht mogelijk tegen de grond af. Oogst daarna voorzichtig de prachtige rode stempels. Dit doe je het liefst in de ochtend, nadat de ochtenddauw is opgedroogd.

Oogst je saffraan nooit met de hand, maar gebruik een pincet. Zo kan je nauwkeurig oogsten zonder de saffraandraadjes te beschadigen. Je oogst dus de volledige bloem, maar laat wel de blaadjes aan de plant. 

Saffraan bestaat uit de oranje-rood gekleurde vrouwelijke bloemdelen (de stempels/stigma’s) van een saffraankrokus. Die moet je vervolgens bij 40-50 °C drogen in de oven of in een voedseldroger tot ze licht krokant zijn, dit duurt ongeveer 15 tot 30 minuten. Je kan ze ook op de verwarming of in de zon drogen maar dan zal dit langer duren. De saffraan moet goed droog zijn, enkel op die manier kan je de saffraan bewaren. Droog nooit op keukenpapier of een theedoek, want daar blijft aroma in achter. Gebruik een droogrek of een bakplaat.

Na de oogst van de bloem blijft er enkel wat blad aan je saffraankrokus over. Het is belangrijk dat je dit blad niet wegknipt. De plant kan op die manier nog aan fotosynthese doen (energie van de zon opnemen), wat erg belangrijk is voor het volgende jaar.

Rond mei begint de plant zichtbaar af te sterven. Vanaf dan kan je het blad wel wegknippen tegen de grond. De bollen moeten niet uit de grond gehaald worden. Ze zullen eind augustus weer beginnen groeien en opnieuw in oktober bloeien.

Nadat de saffraandraadjes zijn gedroogd, moeten ze luchtdicht worden verpakt, bijvoorbeeld in een glazen pot of een goed afgesloten blik. We raden je aan om de saffraan een maand luchtdicht en donker weg te leggen vooraleer je het rode goud wilt verwerken in een gerecht.

Zo kan de saffraan rusten, heerlijke aroma's ontwikkelen en kan je je saffraan jaren bewaren. Bewaar de saffraan op een koele, droge en donkere plek. De saffraan kan gemakkelijk anderhalf tot twee jaar bewaard worden zonder kwaliteitsverlies.

De saffraankrokus vermeerdert zich net als vele andere bloembollen vegetatief. 1 bol wordt ieder jaar dus meerdere bollen. De saffraankrokus graaft zichzelf hierbij ieder jaar dieper en dieper in. Daarom moet je na 3 jaar de bollen opgraven en opnieuw planten (15 cm diep; 15 cm uit elkaar).

Saffraankrokussen zijn behoorlijk winterhard en kunnen vorst tot ongeveer -15 °C verdragen. In onze streken is natte grond in de winter een groter gevaar dan de kou, want dan kunnen de bollen rotten. Plant ze daarom in goed doorlaatbare grond. Bij strenge vorst kan je ze extra beschermen met een laagje mulch, zoals stro of bladeren.

Graaf de bollen in de winter niet op. Dan staat de plant volop in blad en is ze energie aan het opslaan voor de volgende bloei. Wil je de bollen verplanten of opnieuw verdelen, doe dat dan tijdens de zomerrust, tussen juni en half augustus.

Staan je saffraankrokussen in een pot? Een pot bevriest sneller dan de volle grond. Zet hem bij strenge vorst op een koele, vorstvrije en lichte plek, zoals een onverwarmde serre of tuinhuis. Zodra de vorst voorbij is, mag hij weer naar buiten.