🗓️ Zaaien in oktober: wat kan er nog in de moestuin?

Deze gids is voor moestuiniers die nog willen zaaien in oktober. Oktober biedt unieke kansen voor winter- en voorjaarsteelten. Kies in oktober vooral voor koudebestendige gewassen die geschikt zijn voor een herfst- of winterteelt. Denk aan spinazie, veldsla, sla en tuinbonen. Onder glas kun je het zaaiseizoen nog wat verlengen.

Oktober is de echte overgangsmaand in de moestuin. De dagen worden korter, de nachten frisser en je oogst de laatste zomergroenten. Met een koude bak of kasje verleng je het moestuinseizoen en creëer je extra mogelijkheden om te zaaien in oktober. Tegelijk bereid je je bedden voor op de winter en zaai of plant je nog een paar lekkere wintergroenten. Denk aan spinazie, veldsla, postelein, rucola, kervel, winteruien, sjalot en knoflook. Ook is het een topmaand om de bodem te voeden, te mulchen en alvast vooruit te denken naar volgend jaar. Ook voor sommige eenjarige bloemen is een herfstzaai mogelijk. 

In deze moestuin kalender voor oktober vind je wat je nu nog kunt zaaien in oktober, wat je kunt oogsten en bewaren, wat er nog uit je voorraad komt en welke vaste planten je nu in de moestuin kunt aanplanten. Bij het voorbereiden van de bedden kun je de bodemstructuur verbeteren door het zaaien van groenbemesters zoals winterrogge, die uitspoeling tegengaan en de bodem klaarstomen voor het nieuwe seizoen.

Legenda
🏠 In huis · 🪟 Serre/kas · 🪏 Buiten

• 🪟 Spinazie *(winterteelt onder glas)* – Lees onze kweekgids over spinazie zaaien en ontdek ons spinaziezaad. In oktober kun je nog winterspinazie, zoals 'Winterreuzen', zaaien. Zaai bij voorkeur in een koude bak of kasje, zodat de zaden goed kunnen kiemen en beschermd zijn tegen de eerste vorst. Let op dat je de zaden niet te dicht zaait; dun de zaailingen uit voor voldoende ruimte en een betere groei.

• 🪟 Veldsla *(koud glas laat)* – ideaal als frisse wintersalade. Veldsla kan in de volle grond of in een koude bak worden gezaaid. Als je begin oktober zaait, kun je vaak al in december oogsten. Zie de kweekgids veldsla zaaienveldsla zaden. Zorg voor een goede bodemstructuur en voldoende voedingstoffen, zodat de jonge planten sterk de winter in gaan.

• 🪟 Sla (weeuwenteelt) – onder glas kun je nog een late teelt starten. Lees ook onze gids over sla zaaien en kweken en ontdek ons slazaad voor de weeuwenteelt.

• 🪟 Pluksla – Pluksla is een uitstekende keuze om in oktober te zaaien, omdat deze slasoort goed tegen kou kan. Vooral in een koude bak of kasje blijft pluksla gezond en kun je lang blijven oogsten. Ontdek onze pluksla-zaden en zaai ze in oktober onder glas.

• 🪟 Bladmosterd – pittig, winterhard en prachtig van kleur. Zaai onder glas voor jonge blaadjes in de winter. Probeer bladmosterd 'Purple Frills' of bladmosterd 'Red Giant'.

• 🪟 Aziatische mesclun – en mengeling van onder meer paksoi, tatsoi, mizuna en bladmosterd. Onder glas kan je dit het hele jaar zaaien. Na drie à vier weken oogst je de eerste blaadjes, en je kan meerdere keren snijden. Bekijk onze mesclun 'Aziatisch'.

• 🪟 Rucola - groeit ook bij lagere temperaturen nog goed onder glas en blijft in de herfst minder snel doorschieten dan in de zomer. Bekijk onze rucolazaden en lees onze kweekgids over rucola zaaien.

• 🪟 Winterpostelein: frisse, sappige blaadjes die de kou goed verdragen. Ideaal voor de serre. Bekijk onze winterpostelein.

Tip: Zaai in oktober niet te dicht op elkaar. De planten groeien trager, maar je kunt ze kleiner oogsten als malse blaadjes. Dun de zaailingen uit voor voldoende ruimte. Besteed aandacht aan de voorbereiding van de grond, zodat de zaden goed kunnen kiemen. Soms is het beter om te wachten op het juiste moment om te zaaien, afhankelijk van de weersomstandigheden. Een goede bodemstructuur en voldoende voedingstoffen zijn essentieel voor een gezonde groei van je bladgewassen.

Geen serre of koude bak? Dan kan je binnen het hele jaar door kiemgroenten en tuinkers kweken. Binnen enkele dagen tot een week heb je al iets te oogsten.

Tuinbonen kan je in het najaar al zaaien. Dan krijg je sterkere planten en oogst je in het voorjaar vroeger dan met een zaai in februari of maart. Een klassieker voor de herfstzaai is 'Aguadulce': een krachtige, productieve plant met lange peulen van 25 tot 30 cm, elk gevuld met 8 à 9 grote bonen.

• Zaai vanaf eind oktober in een zonnige plek, op zo'n 15 cm in de rij en 40 cm tussen de rijen.
• Kies een goed doorlatende grond. In natte, zware grond kunnen de zaden rotten.
• Bij strenge vorst bescherm je de jonge planten met een laagje vliesdoek.

Meer lezen? Bekijk onze gids over tuinbonen zaaien.

• 🪏 Pootuien *(winterteelt)* – plant winteruien in de volle grond, in een luchtige, niet te natte bodem. Gebruik een woelvork om de grond los te maken en een hark om het oppervlak fijn te maken. Dit verbetert de bodemstructuur en zorgt voor een goede opname van voedingstoffen. Je kunt jonge uien ook eerst in potjes of potten opkweken en later uitplanten in de tuin. Zo heb je in het voorjaar al vroege oogst.

• 🪏 Stengelui *(winterteelt)* – geschikt om nog laat te planten/zaaien op lichte grond; geeft vroeg in het jaar fijne stengels. Ook hier kun je potjes gebruiken voor het opkweken van jonge plantjes, of direct in de volle grond zaaien. Lees hier meer over stengelui zaaien of bekijk onze stengelui zaden.

• 🪏 Knoflook *(herfstplant)* – oktober is een topmaand om plantknoflook te zetten. Kies stevige teentjes en plant de tenen met de punt omhoog ongeveer 5 a 7 cm diep, in de volle grond. Knoflook in oktober planten zorgt voor een betere opbrengst in de lente. Voor een extra vroege oogst in het voorjaar kun je knoflook ook in een koude bak planten. Gebruik eventueel een bak of koude bak om jonge planten te beschermen tegen vorst. Ook kun je knoflook in potjes of potten opkweken voordat je ze uitplant in de tuin.

• 🪟 Wortel *(super vroeg onder glas)* – zaai een rijtje in de serre of koude bak voor de allereerste voorjaarswortels. Gebruik spit en hark om de grond goed voor te bereiden, zodat de bodemstructuur optimaal is en de wortels voldoende voedingstoffen krijgen. Onze kweekgids wortelen zaaien en ons wortelzaad helpen je op weg.

Let op: zaai of plant wortelgewassen niet in natte, zware klei. Wacht liever tot de grond nét opdroogt om verstikking en rot te voorkomen. Een goede voorbereiding van de tuin in de herfst zorgt voor een rijkere oogst groenten in het nieuwe seizoen.

Oktober is een van de beste maanden om voorjaarsbloeiers te planten. De grond is nog warm genoeg om de bollen te laten wortelen voor de winter, en de kou die volgt hebben ze nodig om in het voorjaar te bloeien.

• Wat plant je nu? Krokussen, sneeuwklokjes, narcissen, druifhyacinten en allium. Tulpen kan je ook nu planten, of nog tot in november of december wanneer de grond wat afgekoeld is.
• Hoe diep? Als vuistregel plant je een bol twee tot drie keer zo diep als hij hoog is, met de punt naar boven.
• Waar? Kies een plek met goede drainage. Staan de bollen te nat, dan kunnen ze rotten. Op zware kleigrond helpt het om wat compost toe te voegen.

Tip: combineer bloembollen met je moestuin. Vroeg bloeiende bollen zijn een welkome voedselbron voor bijen en hommels die in het voorjaar uitvliegen.

Ontdek ons aanbod biologische bloembollen of lees meer in bloembollen planten: wanneer en hoe doe je dat?

Oktober is een van de beste maanden om fruitstruiken en fruitbomen te planten. De grond is nog warm, er valt voldoende regen en de planten kunnen rustig inwortelen voor ze de winter ingaan. Zo staan ze in het voorjaar al stevig in de grond en hebben ze minder water nodig tijdens hun eerste zomer. Ideaal dus om je tuin of moestuin uit te breiden met eetbaar kleinfruit en bomen. Bereid je tuin goed voor: met een goede bodemstructuur en voldoende voedingsstoffen vergroot je de kans op een rijke oogst.

Plant bladverliezend kleinfruit bij voorkeur nu. Kies een zonnige plek en zorg voor voldoende organische stof in de bodem. Een betere bodemstructuur helpt de planten om goed te wortelen en houdt voedingsstoffen beter vast.

• Blauwe bes: zoete bessen in de zomer. Blauwe bessen groeien het best in een zure, humusrijke bodem.
• Braam: kies een doornloze variant voor een makkelijke pluk.
• Framboos: met zomer- en herfstframbozen kan je maandenlang oogsten.
• Trosbes of aalbes: rood, wit of zwart. Een sterke struik die elk jaar trouw vrucht draagt.
• Kruisbes: een sterke struik die rijkelijk draagt. De 'Hinnonmaki'-rassen zijn relatief goed bestand tegen meeldauw.
• Jostabes: een kruising tussen zwarte bes en kruisbes. Hij groeit krachtig, heeft geen doornen en geeft grote, donkere bessen.
• Tayberry: een kruising tussen braam en framboos, met grote, donkerrode vruchten vol smaak.
• Japanse wijnbes: sierlijke rode, behaarde takken en kleine, zoete oranjerode bessen. Mooi en lekker tegelijk.

• Appelboom: van klassieke rassen tot zuilappels voor kleine tuinen.
• Perenboom: sappige peren voor vers gebruik of om te stoven.
• Kersenboom: zoete of zure kersen, rechtstreeks van je eigen boom.
• Pruimenboom: een dankbare boom die vaak rijkelijk draagt.
• Vijg: plant hem op een warme, beschutte plek en bescherm hem de eerste winters tegen strenge vorst.
• Walnoot: een grote boom voor wie ruimte heeft, met een jaarlijkse notenoogst.
• Hazelnoot: een stevige struik die je net als fruitbomen in het najaar plant. Plant bij voorkeur twee verschillende rassen samen, dat zorgt voor een betere bestuiving en een grotere oogst.

Rabarber is een vaste plant die je graag in het najaar plant. Je oogst er jarenlang stengels van. Oogst in het eerste jaar nog niet, zodat de plant zich goed kan vestigen. Lees meer in onze kweekgids over rabarber kweken.

• Bomen en struiken in pot kan je nu al planten, zolang de grond niet bevroren of te nat is.
• Bomen en struiken op blote wortel plant je in de rustperiode, van november tot eind maart, zodra ze hun blad verloren hebben. Oktober is dus het ideale moment om ze te bestellen en je plantplek klaar te maken.
• Perzik en abrikoos zijn gevoeliger voor vorst. Die plant je beter pas in maart.

1. Graaf een plantgat dat ongeveer twee keer zo breed is als de kluit of de wortels, en maak de bodem van het gat wat los.
2. Zet de boom op de juiste hoogte:
   • Boom in pot: haal de boom uit de pot en zet de wortelkluit in het plantgat. De bovenkant van de kluit moet gelijk liggen met je bodem. Plant niet dieper dan hij in de pot stond.
   • Boom op blote wortel: spreid de wortels uit in het plantgat en zet de boom even diep als hij bij de kweker stond. Dat zie je vaak aan een lichte verkleuring onderaan de stam.
3. Plant de boom liever een paar centimeter te hoog dan te laag. De losgemaakte grond zakt nog na.
4. Zet de boom vast aan een steunpaal aan de kant van de heersende wind, en geef na het planten goed water.
5. Leg een laag mulch rond de voet om de grond vochtig te houden en de wortels te beschermen tegen vorst. Houd de mulch wel een handbreedte weg van de stam, zodat de onderkant van de stam droog en vrij blijft.

Weinig plaats? Kies dan voor patiofruitbomen die je in een grote pot kan kweken.

In oktober pluk je de laatste zomeroogsten in de tuin en schuif je langzaam door naar typische herfst- en wintergroenten. Met een beetje geluk kun je aan het eind van het seizoen nog genieten van een mooie oogst, vooral als je gebruikmaakt van een kasje of koude bak om de oogst te verlengen. Veel gewassen kunnen nog even in de volle grond blijven staan, maar soms moet je wachten tot het juiste moment om te oogsten, afhankelijk van het weer. Zeker met wat bescherming van vliesdoek of een tunnel kun je de oogstperiode in de tuin nog verder oprekken.

• 🪏 Andijvie (herfst/winter)
• 🪏 Prei (zomer / vroege herfst)
• 🪏 Rucola (normale teelt)
• 🪏 Selder (bleekselder) (zomer)
• 🪏 Sla (herfstteelt)
• 🪏 Spinazie (herfst)
• 🪏 Veldsla (vollegrond)
• 🪏 Warmoes / snijbiet

Let op: Zaai bladgewassen zoals pluksla, veldsla en spinazie bij voorkeur in de volle grond, maar gebruik bij kou een koude bak of kasje om ze te beschermen en het groeiseizoen te verlengen. Zorg ervoor dat de zaailingen niet te dicht op elkaar staan voor een betere oogst. Soms is het beter om te wachten met oogsten tot het juiste moment voor de beste smaak en opbrengst.

• 🪏 Knolselder (zomer)
  Knolselder wordt in de tuin geoogst als de knollen groot genoeg zijn. Oogst bij voorkeur uit de volle grond met een spitvork om beschadiging te voorkomen. Knolselder kan je bewaren in een bak of koude bak, waar de temperatuur en luchtvochtigheid stabiel blijven. Kleine knollen kun je in potjes of potten bewaren. Let op een goede bodemstructuur en voldoende voedingstoffen voor een langere houdbaarheid.

• 🪏 Knolvenkel (herfst laat)
  Knolvenkel oogst je uit de volle grond wanneer de knollen stevig aanvoelen. Gebruik een spitvork om de knollen los te maken en een hark om de grond glad te trekken. Je kunt knolvenkel bewaren in een bak of koude bak. Voor kleine knollen zijn potjes of potten handig. Wacht met oogsten tot de knollen goed ontwikkeld zijn. Een gezonde bodemstructuur en voldoende voedingstoffen in de tuin zijn belangrijk voor de bewaring.

• 🪏 Pastinaak (normaal)
  Pastinaak blijft vaak in de volle grond staan tot na de eerste vorst, omdat de smaak dan verbetert. Gebruik een spitvork bij het oogsten om de wortels niet te beschadigen. Je kunt pastinaak bewaren in een bak of koude bak, of in potjes voor kleinere wortels. Soms moet je wachten tot de grond wat zachter is na regen voor het makkelijkste oogsten. Een goede bodemstructuur en voedingstoffen dragen bij aan een langere houdbaarheid.

• 🪏 Rode biet (zomer/herfst)
  Rode biet oogst je uit de volle grond met een spitvork. Bewaar de bieten in een bak of koude bak, of gebruik potjes of potten voor kleine bieten. Zorg voor een goede bodemstructuur en voldoende voedingstoffen in de tuin voor een optimale bewaring. Wacht met oogsten tot de bieten de gewenste grootte hebben.

• 🪏 Stengelui (zomer- en herfstteelt)
  Stengelui kan je uit de volle grond oogsten met een spitvork. Kleine stengels kun je in potjes of potten bewaren. Een bak of koude bak is geschikt voor grotere hoeveelheden. Let op een goede bodemstructuur en voedingstoffen in de tuin voor een langere houdbaarheid. Soms is het beter om te wachten tot de stengels dik genoeg zijn.

• 🪏 Wortel (zomer/laat)
  Wortels oogst je uit de volle grond met een spitvork om breuk te voorkomen. Bewaar wortels in een bak of koude bak, of gebruik potjes voor kleine wortels. Een goede bodemstructuur en voldoende voedingstoffen in de tuin zijn essentieel voor een goede bewaring. Wacht met oogsten tot de wortels volledig ontwikkeld zijn voor de beste smaak en houdbaarheid.

• 🪏 Bloemkool (herfstteelt, bescherming in kasje of koude bak mogelijk voor verlenging van het seizoen in de tuin)

• Broccoli (herfst, soms wachten tot het juiste moment om te oogsten voor het beste resultaat)

• 🪏 Koolrabi (herfst / herfst onder glas, kasje of koude bak beschermt jonge planten tegen kou in de tuin)

• 🪏 Radijs (zomer/herfst, in koude bak of kasje kun je langer doorgaan met zaaien in de tuin)

• 🪏 Rode kool (herfst, geluk kan een rol spelen bij een goede oogst in je tuin, vooral bij gunstige weersomstandigheden)

• 🪏 Savooi kool (herfst, bescherming in kasje of koude bak mogelijk)

• 🪏 Spruitkool (zomer/midvroeg, soms is het nodig te wachten tot de spruiten stevig genoeg zijn om te oogsten)

• 🪏 Witte kool (herfst/bewaar, oogsten in de tuin wanneer de kolen volgroeid zijn, soms met wat geluk een extra grote oogst)

• Basilicum (vaak laatste oogst, vorstgevoelig; kan in een kasje langer doorgroeien)

• Bieslook (oogst uit de tuin, eventueel beschermen met een kasje)

• Dille

• Dragon

• Kervel

• Koriander

• Munt

• Peterselie

• Rozemarijn

• Salie

• Tijm

In oktober kun je met een beetje geluk nog genieten van een rijke kruidenoogst uit je tuin. Door gebruik te maken van een kasje bescherm je de kruiden tegen de eerste kou en verleng je het seizoen.

In oktober is er meestal nog voldoende vers bladgroen in kas of serre. Gebruik een kasje of een koude bak om blad- en koolgewassen te beschermen tegen de kou en het groeiseizoen te verlengen. Let erop dat je de zaailingen niet te dicht op elkaar laat staan, zodat ze voldoende ruimte hebben om te groeien en je een betere oogst krijgt. Wat je niet meer vers oogst, haal je uit de diepvries of bewaarkist. Soms is het verstandig om te wachten met oogsten tot het juiste moment voor de beste smaak en kwaliteit.

• Bladgewassen – royaal aanwezig in koude kas of serre (veldslä, spinazie, rucola, snijbiet …)
• Koolgewassen – de meeste staan nog buiten; eventueel een deel fijngesneden in de diepvries (boerenkool, broccoli).

• Doperwten – diepvries
• Sluimererwten – diepvries
• (Eventueel) bonen – ingemaakt of diepvries

• Aardappelen – koel, donker en droog bewaren
• Ui, sjalot en knoflook – als bewaarui in kist of gevlochten streng
• Wortel – in bewaarzand, kist of als diepvries/gesteriliseerd

• Augurk – ingemaakt
• Courgette – ingemaakt of diepvries
• Komkommer – ingemaakt
• Maïs – in de diepvries
• Tomaat – gedroogd, op olie of gesteriliseerd
• Pompoen – koel en droog bewaard of in blokjes in de diepvries
• Kruiden – in de meeste gevallen gedroogd (tijm, munt, dragon, bieslook, dille, koriander, peterselie, basilicum, rozemarijn, salie …)

Haal zieke planten en duidelijk uitgeputte gewassen weg, maar laat wat gezond plantenmateriaal, bloemstengels, bloemen en eenjarige bloemen staan voor nuttige insecten zoals bijen en vlinders. Zo ondersteun je de biodiversiteit in je tuin en geef je nuttige insecten de kans om te overwinteren. Het geluk van een tuin vol bloemen en insecten zorgt bovendien voor een levendig en kleurrijk geheel in het volgende seizoen. Zo combineer je netheid met biodiversiteit.

Mulch: bedek lege bedden in de volle grond met een laag stro, blad, grasmaaisel of compost of ander mulchmateriaal. Mulch beschermt de bodem tegen slagregen en uitspoeling, verbetert de bodemstructuur en helpt bij het vasthouden van voedingstoffen in je tuin. Voor het mulchen kun je de grond eerst losmaken met een spit en daarna met een hark egaliseren, zodat het mulchmateriaal goed verdeeld wordt en het bodemleven optimaal profiteert. Zo zorg je ervoor dat je in het voorjaar in een mooie kruimelstructuur kunt zaaien.

Oktober is perfect voor knoflook en winteruien. Plant de teentjes of uitjes met de punt omhoog, net onder het grondoppervlak. Knoflook kan in oktober geplant worden voor een betere opbrengst in de lente. Een koudeperiode in de winter zorgt later voor mooie, grote bollen. Tip: plant knoflook in een koude bak voor een vroege oogst in het voorjaar.

Gebruik vliesdoek, een kasje, koude bak of bak om sla, spinazie, snijbiet en jonge plantjes in je tuin te beschermen tegen de eerste nachtvorsten en strenge vorst. Een koude bak beschermt je planten niet alleen tegen kou en regen, maar zorgt ook voor extra licht en warmte. Zo kun je het moestuinseizoen verlengen en in oktober nog meer zaaien. Met een beetje geluk geniet je dankzij deze bescherming van een succesvolle oogst, zelfs als het weer minder meewerkt.

Laat pompoenen niet te lang nat op de grond liggen in de tuin. Oogst ze met een stukje steel, laat ze een weekje drogen op een warme, luchtige plek en bewaar ze daarna koel en droog. Soms moet je even wachten tot het juiste moment om te oogsten, zodat je de beste kwaliteit krijgt. Met een beetje geluk geniet je van een goede oogst van pompoenen en courgettes uit je tuin. Dat voorkomt rot en verlengt de bewaartijd.

Is de grond in je tuin nog niet te koud en nat, dan kun je op lege bedden in de volle grond een snelle groenbemester zaaien, zoals winterrogge. Winterrogge is ideaal om in oktober te zaaien, omdat het de bodemstructuur verbetert en helpt bij het vasthouden van voedingstoffen gedurende de winter. Gebruik een spit om de grond los te maken voordat je zaait, en werk de zaden na het zaaien lichtjes in met een hark. Zo bescherm je de bodem van je tuin, onderdruk je onkruid en lever je organische stof als je de groenbemester in het voorjaar onderspit of afmaait en laat liggen.

Verwijder in je kas oude gewassen, onkruid en plantenresten uit de kas, het kasje of de bak. Was ramen en profielen zodat er in de donkere maanden maximaal licht binnenkomt. Dit is belangrijk voor je winterteelten en zorgt ervoor dat je tuin als geheel gezond blijft. Met een goed voorbereide kas of bak vergroot je de kans op geluk met een succesvolle winterteelt, zeker als het weer meezit.

Meng koolresten, bladeren en ander tuinmateriaal goed door elkaar en zorg voor een balans tussen “bruin” (droog) en “groen” (vers) materiaal in je composthoop. Door voldoende voedingstoffen toe te voegen aan de composthoop, verbeter je de kwaliteit van de compost en daarmee de vruchtbaarheid van je hele tuin. Eventueel kun je een laagje oude compost of aarde toevoegen als starter voor de micro-organismen. Met een rijke compost heb je soms het geluk van een bijzonder vruchtbare tuin, wat zorgt voor een betere oogst in het volgende seizoen.

Noteer waar dit jaar je kolen, wortelgewassen, vruchtgewassen en peulgewassen stonden in de tuin. Zo maak je straks in de winter makkelijk een wisselteeltschema dat ziektes en plagen helpt voorkomen en kun je optimaal gebruikmaken van de volle grond. Met een goede planning vergroot je de kans op geluk bij een succesvolle oogst in het volgende seizoen.

Laat van sterke planten, bloemen en eenjarige bloemen een paar exemplaren doorschieten en rijpen. Oogst de zaden op een droge dag in de tuin, droog ze verder na binnen en bewaar ze in papieren zakjes of potjes. Vele tuiniers genieten van het verzamelen van zaden, en het oogsten van zaden van bloemen en eenjarige bloemen geeft extra voldoening. Zo bouw je stap voor stap je eigen zadenbibliotheek op en heb je geluk met een tuin vol zelf geoogste zaden.

oktober is de maand van afronden én vooruitkijken. Met een beetje planning en bescherming oogst je niet alleen nu volop, maar leg je ook de basis voor een vliegende start in het nieuwe tuinseizoen.

Meer dan je denkt! In oktober kun je vooral winter- en vroege voorjaarsteelten opstarten:

• 🪟 Spinazie, veldsla, pluksla en weeuwenteelt-sla in kas, kasje, bak of koude bak.

• 🏠 Tuinkers als kiemgroente op de vensterbank.

• 🪏 Knoflook, winteruien, stengelui en tuinbonen als herfst- of winterplant.

• 🪟 Vroege wortel onder glas voor een super vroege oogst.

• 🌸 Bloemen en eenjarige bloemen zoals goudsbloemen, korenbloem en klaprozen kunnen in oktober gezaaid worden. Klaprozen kun je nu zaaien voor bloei in de zomer. Korenbloem doet het goed op voedselarme, droge plekken.

Gebruik een koude bak, bak of kasje om het seizoen te verlengen en jonge planten te beschermen tegen kou. Soms is het beter om te wachten tot het juiste moment om te zaaien, zodat je planten goed kunnen groeien en overwinteren.

Kies bij voorkeur rassen die expliciet geschikt zijn voor herfst- of winterteelt.

Voor zomerteelten wel, maar voor winter- en vroege voorjaarsteelten zeker niet. In het najaar zijn er in de tuin nog volop mogelijkheden om te zaaien, vooral gewassen die traag groeien en goed tegen kou kunnen, zoals spinazie, veldsla en knoflook. Soms is het belangrijk om te wachten tot het juiste moment om te zaaien, zodat de planten goed kunnen overwinteren. Gebruik een kasje, koude bak of bak om jonge planten extra te beschermen tegen de kou en het groeiseizoen te verlengen. Onder glas kun je nog verrassend veel doen, zeker als je de planten beschermt bij nachtvorst. Met een beetje geluk kun je genieten van een succesvolle najaarsteelt en een vroege oogst in het voorjaar.

Voor winterknoflook is de periode van oktober tot begin november ideaal. De teentjes wortelen nog voor de winter, krijgen een koudeprikkel en vormen in het voorjaar mooie bollen. Plant knoflook en winteruien altijd met de punt omhoog, net onder het grondoppervlak. Knoflook kan in oktober geplant worden voor een betere opbrengst in de lente. Voor een extra vroege oogst in het voorjaar kun je knoflook ook in een koude bak planten, zodat het zaaigoed beschermd is tegen de kou en het groeiseizoen wordt verlengd. Plant op een zonnige plek in luchtige grond, met de punt naar boven en ongeveer 5–7 cm diep.

Nee, veel gewassen kunnen prima wat vorst verdragen: boerenkool, spruitkool, pastinaak, prei en veldsla uit de volle grond worden er zelfs vaak lekkerder van. In de tuin kun je met een kasje, koude bak of bak gewassen extra beschermen tegen vorst, waardoor je het seizoen verlengt en soms eerder kunt oogsten. Vorstgevoelige gewassen zoals courgette, pompoen, tomaat, paprika en peper oogst je wél voor de eerste serieuze nachtvorst. Soms moet je even wachten op het juiste moment om te oogsten, maar met een beetje geluk heb je een mooie oogst uit je tuin.

Op kletsnatte grond kun je beter niet planten of zaaien. Je loopt dan kans op verstikking van de wortels en structuurschade in de bodem. Een goede bodemstructuur is belangrijk voor het vasthouden van voedingstoffen en het voorkomen van uitspoeling, wat essentieel is voor de gezondheid van je tuin. Wacht tot de bovenlaag weer bewandelbaar is zonder dat je schoenen vastzuigen. Gebruik een spit om de grond los te maken en een hark om de grond na het aanbrengen van zaden goed door te werken, zodat het kiemproces wordt gestimuleerd. Werk eventueel wat compost in om de structuur te verbeteren. Plant groenten en bloemen bij voorkeur direct in de volle grond wanneer de omstandigheden geschikt zijn.

Ja, vanaf eind oktober kan je tuinbonen buiten zaaien. De planten overwinteren in de tuin en geven in het voorjaar een vroegere oogst dan tuinbonen die je in februari of maart zaait. Kies een winterhard ras zoals 'Aguadulce' en zaai in goed doorlatende grond, zodat de zaden niet rotten.

In volle grond kan je in oktober nog spinazie 'Winterreuzen' zaaien, en vanaf eind oktober tuinbonen. Wil je je bodem beschermen en verbeteren, zaai dan een groenbemester zoals winterrogge. Voor de meeste bladgewassen heb je nu een serre, koude bak of tunnel nodig.

Voorjaarsbloeiers plant je van september tot december, zolang de grond niet bevroren is. Krokussen, narcissen en sneeuwklokjes plant je bij voorkeur in september of oktober. Tulpen kunnen ook later, tot in november of december. Plant een bol twee tot drie keer zo diep als hij hoog is.

Een fruitboom op blote wortel plant je in de rustperiode, van november tot eind maart, zodra de bomen hun blad verloren hebben. Bomen in pot kan je al in oktober planten. Perzik en abrikoos zijn gevoeliger voor vorst en plant je beter pas in maart.

Plant een fruitboom zo dat de entplaats minstens 5 tot 10 cm boven de grond blijft. De entplaats herken je aan de verdikking of lichte knik onderaan de stam. Komt ze onder de grond, dan kan de bovenste stam zelf wortels vormen en verliest de onderstam zijn werking. Een laagstam kan dan veel groter uitgroeien dan de bedoeling was.

Ja, oktober is een ideale maand om kleinfruit te planten, zoals blauwe bessen, frambozen, kruisbessen en jostabessen. De grond is nog warm, zodat de struiken voor de winter kunnen inwortelen. In het voorjaar hebben ze dan een voorsprong.

Rabarber plant je in de rustperiode, in het najaar of in het vroege voorjaar. Kies een zonnige tot licht beschaduwde plek met voedzame grond. Oogst in het eerste jaar nog geen stengels, zodat de plant zich goed kan vestigen.

Laatst bijgewerkt door Sarah: september 2026